Głównej zawartości

Komunikat alertu

Ta strona korzysta z cookies. Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu.

W związku z rozpoczynającymi się wakacjami chcieliśmy podziękować wszystkim czytelnikom naszego "Kalendarium historycznego" za ich obecność i zainteresowanie. Obiecujemy, że wrócimy we wrześniu z nowymi siłami i ciekawymi tematami:-)

16 czerwca 1895 r. w Gniewczynie Łańcuckiej urodził się Antoni Chruściel, polski generał, Komendant Okręgu Warszawa Armii Krajowej i dowódca sił powstańczych podczas Powstania Warszawskiego.

Przed I wojną światową działał w ruchu niepodległościowym. Od maja 1915 r. służył w wojsku austriackim. W grudniu 1918 r. został żołnierzem Wojska Polskiego. Jako dowódca kompanii brał udział w walkach z Ukraińcami, a następnie w wojnie z bolszwikami. W okresie międzywojennym powoli zdobywał kolejne stopnie oficerskie. W latach 1935-1937 wchodził w skład komitetu redakcyjnego "Przeglądu Piechoty". W marcu 1938 r. objął dowództwo 82. Syberyjskiego Pułku Strzelców im. T. Kościuszki, stacjonującego w Brześciu nad Bugiem. Walczył na jego czele w kampanii wrzęśniowej 1939 r., biorąc między innymi udział w obronie twierdzy Modlin. Od kwietnia 1940 r. działał w Związku Walki Zbrojnej. W maju 1941 r. został mianowany Komendantem Okręgu ZWZ Warszawa-Miasto. Posługiwał się kilkoma pseudonimami: Adam, Ryż, Dozorca, Monter, Sokół, Konar, Madej, Nurt, Cięciwa. Rozkazem Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego z sierpnia 1942 r. został mianowany pułkownikiem. Wśród dowódców Armii Krajowej należał do zwolenników wybuchu powstania w Warszawie. Po wybuchu powstania Antoni Chruściel był dowódcą całości walczących sił polskich. 14 września 1944 r. został awansowany do stopnia generała brygady. Po kapitulacji oddziałów powstańczych przebywał w oflagu Langwasser koło Norymbergii i w obozie Colditz koło Lipska.

Po zakończeniu II wojny światowej objął w Londynie stanowisko zastępcy Szefa Sztabu Głównego Polskich Sił Zbrojnych. Po demobilizacji oddziałów polskich w roku 1948 pozostał na emigracji w Londynie. We września 1946 r. komuniści pozbawili go obywatelstwa polskiego. Decyzję tę uchyliła w 1971 r. Rada Państwa PRL, nie ogłaszając postanowienia publicznie. Od 1956 r. przebywał w Waszyngtonie. Pracował w kancelarii adwokackiej, potem jako tłumacz. Od 1956 r. mieszkał w Waszyngtonie, gdzie pracował w biurze adwokackim. Zmarł 30 listopada 1960 r. w Waszyngtonie. Spoczął na cmentarzu Mount Oliver w Waszyngtonie. W 1970 r. z inicjatywy Polonii jego szczątki przeniesiono do sanktuarium Doleystown (zwanego "amerykańską Częstochową") w Pensylwanii. W 2004 r. urna z prochami dowódcy powstania warszawskiego gen. bryg. Antoniego Chruściela "Montera" została złożona na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Odznaczony był między innymi: Złotym i Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari, Złotym Krzyżem Zasługi oraz czterokrotnie Krzyżem Walecznych.

(opracowano w oparciu o strony internetowe)

26 maja 1831 roku podczas powstania listopadowego pod Ostrołęką starły się wojska polskie dowodzone przez generała Jana Skrzyneckiego z wojskami carskimi feldmarszałka Iwana Dybicza. Bitwa ta stała się jedną z największych potyczek powstania listopadowego. Niestety, bitwa pod Ostrołęką była punktem zwrotnym powstania listopadowego.

Po lutowym zwycięstwie pod Olszynką Grochowską Polacy ruszyli do kontrofensywy. Po dwóch miesiącach generał Skrzynecki przerwał natarcie. Rosjanie przegrupowali swoje wojska i pod koniec maja w sile 40 tysięcy żołnierzy zaatakowali Polaków pod Ostrołęką. Generał Jan Skrzynecki z 30 tysiącami żołnierzy podjął próbę przeprawy przez Narew do miasta. Rankiem 26 maja, gdy trwała przeprawa, Rosjanie rozpoczęli szturm na  miasto. Ostrołęki broniły nieliczne oddziały dowodzone przez gen. Ludwika Bogusławskiego. Mimo ich bohaterskiej postawy Rosjanie zajęli miasto. Dzięki temu zyskali dogodną pozycje do ostrzeliwania przeprawiających się przez rzekę oddziałów polskich i możliwość wyprowadzenia ataku. Pierwsze uderzenie Rosjan udało się Polakom, którzy ponieśli duże straty, odeprzeć. Kolejne natarcie wojsk feldmarszałka Iwana Dybicza przechylało szalę zwycięstwa na stronę rosyjską. Wojska rosyjskie powstrzymała szarża 4 baterii artylerii lekkokonnej Józefa Bema. Manewr ten umożliwił armii Skrzyneckiego opuszczenie pola bitwy i wycofanie się w kierunku Warszawy. Niestety, po bitwie pod Ostrołęką Polacy nie odzyskali już inicjatywy w trwającej wojnie.

18 maja 2020 roku obchodzimy setną rocznicę urodzin wybitnego Polaka, Karola Wojtyły – papieża Jana Pawła II , który przez prawie 27 lat kierował kościołem powszechnym. W czasie swojego pontyfikatu odbył 104 podróże zagraniczne, odwiedził 129 krajów, napisał 14 encyklik, 14 adhortacji, 11 konstytucji i 42 listy apostolskie, ogłosił 1343 błogosławionych i 482 świętych. Zmarł 2 kwietnia 2005 roku. 1 maja 2011 r. Jan Paweł II został beatyfikowany, a 27 kwietnia 2014 r. ogłoszony świętym.

Jan Pawe II

Jest jednym z najwybitniejszych papieży w dziejach Kościoła. Wiele zawdzięczają mu Polska i świat.

W oparciu o strony internetowe podajemy wypowiedzi duchownych i polityków z całego świata o św. Jana Pawła II.

„Słowa papieża, że nie ma Polski bez Chrystusa, są aktualne. (...)Jego nauka powinna być z nami cały czas”.

Prezydent Polski Andrzej Duda

„Jan Paweł II naznaczył historię. Wspominany będzie jako jeden z tych mężów, którzy wskazali drogę wolności i sprawiedliwości i którzy dążyli do niej ze wszystkich swoich sił. (…) Będzie On żyć w naszych sercach, we wdzięczności za Jego świadectwo, za Jego przykład”.

Prezydent Republiki Włoskiej Carlo Azeglio Ciampi

„Wierzyłem, że poza darem dla świata, jakim był wybór na Stolicę Piotrową tak niezwykłej osoby – a był On po 455 latach pierwszym biskupem Rzymu niebędącym Włochem – był to jakiś dar Boga dla Polski. Jan Paweł II miał ogromny wpływ na cały ruch Solidarności, ukształtował nas. (…)Europa musi pamiętać o wielkim przesłaniu Ojca Świętego – przesłaniu, które głosi, że świat stale się zmienia, poglądy na różne rzeczy się zmieniają, ale fundamentem naszej cywilizacji niezmienne pozostaje Chrystus i oparcie w dekalogu. To są nasze korzenie i nie wolno się od nich odcinać”.

Prezydent Polski Lech Kaczyński

„Jan Paweł II był człowiekiem szczególnie bliskim Bogu, który pozostanie bardzo bliski nam”.

Metropolita Wiednia kard. Christoph Schoenborn

„Papież był światłem w zamęcie, wskazującym drogę jak latarnia morska w ciemnościach i burzy”.

Prymas Holandii kard. Adrianus Simonis

„Świat stracił przywódcę religijnego, który był szanowany przez ludzi wszystkich wyznań i religii, ale także przez niewierzących. Był on inspiracją, człowiekiem ogromnej wiary, godności i odwagi”

Premier Wielkiej Brytanii Tony Blair

„Wspaniały człowiek z wielką charyzmą, który w zasadniczy sposób wpłynął na przyszłe losy i polityczny porządek dzisiejszego świata”

Prezydent Czech Vaclav Havel

„Historia zachowa ślad i pamięć Papieża wyjątkowego, którego charyzma, przekonania i współczucie dla innych sprawiły, że przesłanie ewangeliczne odbijało się bezprecedensowym echem na scenie międzynarodowej”.

Prezydent Francji Jacques Chirac

„Ojciec Święty był człowiekiem niezwykłym. Wywarł wielki wpływ na Polskę oraz na życie społeczne i moralne całej ludzkości”.

Prezes PiS Jarosław Kaczyński

„Miliony ludzi zawdzięczają Mu wolność”.

Premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher

„Był to święty orędownik filipińskiej rodziny. Świat stracił wielki duchowy pomost łączący wszystkie narody, które Papież błogosławił swą łagodną ręką. Słabi i uciśnieni zawsze będą pamiętać swego bohatera i obrońcę, siewcę pokoju i miłości”.

Prezydent Filipin Gloria Macapagal Arroyo

 „Jan Paweł II pozostanie w historii jako ktoś, kto odegrał istotną rolę w zjednoczeniu Europy oraz w rozwoju idei wolności i demokracji na naszym kontynencie. Europejczycy nigdy nie zapomną jego walki o pokój i o ludzką godność”.

Przewodniczący Komisji Europejskiej Jose Manuel Barroso

Papież Jan Paweł II „był humanistą numer jeden na naszej planecie. (...) Papież zdołał uczynić wiele nie tylko dla katolików, ale i dla całego świata”.

Michaił Gorbaczow, były prezydent ZSRR

Jan Paweł II był „Papieżem Bezgranicznej Wiary i Nieśmiertelnej Nadziei.(…) W erze nowoczesnej, którą cechuje materializm i hedonizm, papież wskazał - przykładem i swoją tak bezpośrednią wiarą - że bez uduchowienia życie jest pustką i niepewnością. Charyzma Jego wiary i Jego osobowości była również źródłem Jego wielkiego wpływu na politykę światową (łącznie z upadkiem komunizmu), mimo że sam papież polityki nie uprawiał. Dlatego też stał się najbardziej wybitną postacią religijną, i pierwszą w historii, w skali światowej”.

Zbigniew Brzeziński, doradca prezydenta USA Jimmy'ego Cartera ds. bezpieczeństwa narodowego

12 maja 1935 roku o godz. 20.45 w Belwederze w Warszawie zmarł marszałek Józef Piłsudski, którego uważa się za współtwórcę niepodległej Polski. Śmierć ta była zaskoczeniem dla większości Polaków. Tylko nieliczna grupa jego najbliższych współpracowników wiedziała o poważnych problemach zdrowotnych marszałka. Walczył z chorobą nowotworową.

Po śmierci J. Piłsudskiego ogłoszono w Polsce żałobę narodową. Z całego świata zaczęły napływać kondolencje. Ciało marszałka zabalsamowano. Lekarze, na mocy testamentu zmarłego, pobrali mózg i serce marszałka do badań naukowych. Serce, zgodnie z wolą zmarłego, spoczęło w grobie matki na cmentarzu na Rossie w Wilnie.

Uroczystości pogrzebowe miały miejsce w Warszawie i w Krakowie. Salon w Pałacu Belwederskim, w którym nastąpił zgon marszałka, zamieniono na kaplicę żałobną. Przy zmarłym zaciągnięto wartę honorową. Trumna z ciałem Piłsudskiego wystawiona była w Belwederze 13 i 14 maja. Katafalk udekorowany był purpurowym suknem z godłem Rzeczypospolitej. 15 maja trumnę z ciałem marszałka przewieziono na lawecie do katedry św. Jana w Warszawie. Tam marszałka żegnały tłumy Polaków. 16 maja mszę św. za marszałka odprawił biskup polowy Wojska Polskiego Józef Gawlina, zaś 17 maja mszę św. żałobną celebrował metropolita warszawski kardynał Aleksander Kakowski.

17 maja wieczorem pociąg z trumną Józefa Piłsudskiego, przy której wartę trzymali generałowie, oficerowie i szeregowi, wyjechał do Krakowa. 18 maja rano na dworcu w Krakowie byli obecni prezydent Polski, rząd, korpus dyplomatyczny, generałowie oraz liczni przedstawiciele wielu organizacji i stowarzyszeń. Trumnę marszałka z platformy kolejowej na lawetę armatnią przenieśli generałowie. Po modlitwach metropolity krakowskiego abpa Adama Stefana Sapiehy wyruszył uroczysty kondukt żałobny ulicami Krakowa na Wawel.

Przed wejściem do katedry prezydent Polski Ignacy Mościcki wygłosił przemówienie. Powiedział o marszałku J. Piłsudskim m.in.: "Cieniom królewskim przybył towarzysz wiecznego snu. Skroń jego nie okala korona, a dłoń nie dzierży berła. A królem był serc i władcą doli naszej. Półwiekowym trudem swego życia brał we władanie serce po sercu, duszę po duszy, aż purpurą królestwa swego ducha zagarnął niepodzielnie całą Polskę". Generałowie, przy dźwiękach dzwonu Zygmunta, wnieśli trumnę do katedry. Mszę pogrzebową odprawił metropolita krakowski. Po mszy św. generałowie wnieśli ciało marszałka do krypty św. Leonarda na Wawelu. Uroczystości pogrzebowe zakończyła na wzgórzu wawelskim salwa z 101 strzałów armatnich. W pogrzebie w Krakowie wzięło udział około 100 tysięcy ludzi.

W 1937 r. metropolita krakowski abp Adama Stefana Sapieha podjął decyzje o przeniesieniu trumny ze szczątkami marszałka Józefa Piłsudskiego do krypty pod wieżą Srebrnych Dzwonów.

Zachęcamy do obejrzenia filmu z pogrzebu marszałka Józefa Piłsudskiego:

https://www.youtube.com/watch?v=aSHAf53Qsec

Św. Stanisław ze Szczepanowa urodził się około 1030 roku. Święcenia kapłańskie przyjął w 1060 roku. Po śmierci biskupa Lamberta około 1070 roku został biskupem krakowskim. Okazał się gorliwym i bezkompromisowym pasterzem. Niestety, po kilku latach doszło do konfliktu między hierarchą a królem Bolesławem. Powód zatargu do dziś nie jest w pełni wyjaśniony. Większość uważa, że biskup wypominał monarsze jego niemoralne życia oraz ujął się za poddanymi prześladowanymi przez bezwzględnego i surowego władcę. Zatarg zakończył się tragicznie. Biskup krakowski został zabity przez króla 11 kwietnia 1079 roku w kościele św. Michała na Skałce w Krakowie. Ciało biskupa poćwiartowano. 10 lat po śmierci przeniesiono doczesne szczątki hierarchy na Wawel. Fakt ten przyczynił się do rozprzestrzeniania kultu biskupa Stanisława w Polsce. Po latach ciągłość i powszechność kultu legła u podstaw decyzji papieża o kanonizacji. 8 września 1253 roku papież Innocenty IV ogłosił świętym biskupa Stanisława w bazylice św. Franciszka w Asyżu. W Polsce fakt ten podano uroczyście do wiadomości 8 maja 1254 roku w Krakowie. Stąd liturgiczne wspomnienie św. Stanisława w Polsce przypada na 8 maja. Powszechnie uważa się, że kult św. Stanisława odegrał ogromną rolę w zjednoczeniu rozbitego na dzielnice państwa polskiego.

W 1595 roku papież Klemens VIII rozszerzył liturgiczną uroczystość św. Stanisława na cały Kościół. Papież Jan XXIII w 1963 roku ustanowił św. Stanisława - wraz ze św. Wojciechem i Najświętszą Maryją Panną Królową Polski - pierwszorzędnym patronem Polski. Jan Paweł II nazwał św. Stanisława „patronem chrześcijańskiego ładu moralnego”.

Ikonografia chrześcijańskiej przedstawia św. Stanisława zazwyczaj w stroju pontyfikalnym z pastorałem. Atrybutami biskupa są miecz i palma męczeńska. Czasami postać męczennika ukazywana jest z orłem - godłem Polski.

Zachęcamy do obejrzenia filmu o życiu św. Stanisławie ze Szczepanowa:

https://www.youtube.com/watch?v=c7wCnrNE6dQ

201 lat temu, 5 maja 1819 r., urodził się Stanisław Moniuszko, wybitny polski kompozytor pedagog, dyrygent, organista, twórca wielu pieśni, oper, operetek, baletów i muzyki kościelnej. Był jednym z największych kompozytorów polskiego romantyzmu. Jest nazywany ojcem polskiej opery narodowej. Uważany jest za czołowego przedstawiciela gatunku pieśni w muzyce polskiej.

Stanisław Moniuszko urodził się 5 maja 1819 w Ubielu w rodzinie ziemiańskiej o tradycjach patriotycznych. Jego ojciec uczestniczył w kampanii napoleońskiej. Muzyki uczył się w dzieciństwie pod okiem matki, w Mińska u Dominika Dziewanowskiego, w Warszawie u Augusta Freyera i w Berlinie u Carla Rungenhagena. Po ślubie z Aleksandrą Mullerówną zamieszkał Wilnie, gdzie uczył gry na fortepianie i był kościelnym organistą. Zaczął dawać koncerty w Wilnie i w Rosji. Po sukcesie opery „Halka” - opowiadającej historię tragicznej miłości góralki do szlachcica Janusza - Moniuszko odbył trasę koncertową po Niemczech i Francji. Objął stanowisko pierwszego dyrygenta Opery Polskiej w Teatrze Wielkim w Warszawie. Drugim wielkim sukcesem kompozytora była opera „Straszny dwór”, która miała podtrzymywać na duchu Polaków po klęsce powstania styczniowego.

Inspirację do tworzonej muzyki czerpał często z kultury ludowej. Oprócz oper (m.in. „Halka”, „Hrabina” „Straszny dwór”, „Flis”, „Paria”), baletów (m.in. „Monte Christo”, „Na kwaterunku”), operetek (m.in. „Jawnuta”, „Nocleg w Apeninach”, „Ideał”) Stanisław Moniuszko tworzył pieśni wydane jako wielki cykl „Śpiewnik domowy”. Najbardziej znane melodie to: „Prząśniczka”, „Znaszli ten kraj”, „O matko moja miła”. Jego twórczość obejmuje także kantaty (m.in. „Sonety krymskie” i „Widma”), msze, uwertury koncertowe i utwory fortepianowe.

Stanisław Moniuszko zmarł na atak serca w 1872 roku. Pochowany jest na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Zachęcamy do wysłuchania niektórych pieśni S. Moniuszki:

https://www.youtube.com/watch?v=EzJ3R--CEqQ

4 maja 1940 r. podczas kampanii norweskiej zatonął od bomb niemieckich samolotów w norweskim fiordzie Rombakken polski niszczyciel ORP „Grom”. Zginęło 59 marynarzy, członków załogi. Uratowało się 17 oficerów oraz 137 podoficerów i marynarzy.

ORP „Grom” zbudowano w stoczni w Coves w Wielkiej Brytanii w latach 1935-1937 na zamówienie Marynarki Wojennej II Rzeczpospolitej. Podczas służby trzykrotnie brał udział w kurtuazyjnych wizytach w portach zagranicznych, reprezentując polską marynarkę wojenną. W ramach planu „Peking” 30 sierpnia 1939 r. opuścił Oksywie i wraz z niszczycielami ORP „Burza” i ORP „Błyskawica” popłynął do Wielkiej Brytanii. Już 6 września „Grom” wziął udział w swym pierwszym patrolu bojowym w rejonie Szkocji. Pełnił służbę patrolową na wodach wokół Wysp Brytyjskich oraz na Morzu Północnym. Brał udział w 20 patrolach operacyjnych, ochraniał pięć konwojów przybrzeżnych i sześć pełnomorskich. W kampanii norweskiej w okolicach Narwiku miał za zadanie atakowanie wykrytych stanowisk nieprzyjaciela i uniemożliwienie mu umocnienia się na swych pozycjach. Rano 4 maja 1940 r. ORP „Grom” wraz z trzema okrętami brytyjskimi szykował się u wejścia do fiordu do ponownego ostrzału stanowisk niemieckich. Pojawiły się niemieckie samoloty. Jeden z nich zrzucił serię bomb, z których dwie trafiły w wolno poruszającego się ORP „Groma”. Ugodziły one prawdopodobnie w załadowane aparaty torpedowe okrętu, doprowadzając do potężnej eksplozji, która przełamała okręt na pół.

Wrak do dziś spoczywa w wodach norweskiego fiordu.

Zbliża się weekend majowy, który Polakom przypomina o ważnych uroczystościach państwowych i religijnych. 1 maja obchodzimy Święto Pracy i uroczystość św. Józefa Robotnika, 2 maja to Dzień Flagi Narodowej, zaś 3 maja świętujemy rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja i uroczystość Maryi Królowej Polski. O części tych świąt sekcja kulturalno-oświatowa przygotowała prezentację - zachęcamy do obejrzenia:

https://drive.google.com/file/d/1Ev0HPFtKx0UEvmj6Oc7VJ5XfszwE3ba7/view

Dziś mija 80. rocznica śmierci Henryka Dobrzańskiego, ps. „Hubal”, majora kawalerii Wojska Polskiego, ostatniego żołnierza kampanii wrześniowej, dowódcy Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego walczącego z Niemcami w czasie okupacji.

Henryk Dobrzański urodził się w 22 czerwca 1897 r. w Jaśle w rodzinie ziemiańskiej. W młodości należał do Polskich Drużyn Strzeleckich. Podczas I wojny światowej był żołnierzem Legionów Polskich. Walczył w wojnie polsko–bolszewickiej. Brał udział m.in. w bitwie pod Komarowem oraz słynnym zagonie na Korosteń. Całe swoje dorosłe życie poświęcił karierze wojskowej. W latach 1929-1934 służył w 20. Pułku Ułanów w Rzeszowie. Był znanym sportowcem, członkiem polskiej reprezentacji jeździeckiej. W 1925 r. z drużyną zdobył w Nicei Puchar Narodów. Jako zawodnik rezerwowy wchodził w skład polskiej ekipy na igrzyska olimpijskie w Amsterdamie. We wrześniu 1939 r. „Hubal” brał udział w obronie Grodna przed Armią Czerwoną. Po klęsce kampanii wrześniowej major Dobrzański stanął na czele Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego i prowadził przez kilka miesięcy walkę z Niemcami. Dowodzony przez niego oddział zachował organizację regularnego wojska, ale w walce stosował taktykę partyzancką. Major Henryk Dobrzański zginął 30 kwietnia 1940 r. w potyczce z żołnierzami niemieckimi w okolicy wsi Anielin.

Więcej informacji o majorze Henryku Dobrzańskim „Hubalu” można znaleźć na stronie:

https://dzieje.pl/postacie/henryk-dobrzanski-1897-1940

27 kwietnia 2014 r. na placu św. Piotra w Watykanie miała miejsce kanonizacja dwóch papieży: Jana Pawła II i pochodzącego z Włoch Jana XXIII. Po raz pierwszy w dziejach Kościoła podczas mszy kanonizacyjnej za świętych zostało uznanych dwóch papieży. Nie tylko z tego powodu była to wyjątkowa uroczystość. Mszę kanonizacyjną po raz pierwszy w dziejach papiestwa odprawiło dwóch papieży: Franciszek oraz emerytowany Benedykt XVI. W kanonizacji wzięło udział ponad 800 tysięcy pielgrzymów, 1000 biskupów i 150 kardynałów. Warto pamiętać, że Jana Pawła II kanonizowano zaledwie w dziewięć lat po śmierci i trzy lata po beatyfikacji. Był to najkrótszy proces kanonizacyjny w dziejach Kościoła nowożytnego. Jana XXIII wyniesiono na ołtarze pięćdziesiąt lat po śmierci i trzynaście od czasu beatyfikacji. Święci Jan Paweł II i Jan XXIII uznawani są za wybitnych papieży XX wieku, a ich pontyfikaty zalicza się do przełomowych.

Zachęcamy do obejrzenia skrótu uroczystości kanonizacyjnych:

https://www.youtube.com/watch?v=i_IwBP7lZDA